Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu o anda yazmak iyi olur, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler çünkü kalabalık ortamlarda hafif kokular kolayca kaçırılır. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; sadece şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Kriter netleşince her puro aynı terazide tartılır böylece yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa odaklanma artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca erken acele edip hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat genellikle hafif ama temiz gelir elbette bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira asıl tat genellikle burada gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım olur. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık arttığından acımsı tonlar baskın olabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini yalnızca orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı değerlendirme verir. Evrelerin geçişi genellikle keskin değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak için çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Çok sık nefes almak ısıyı artırır hem de aromayı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka sabit ışık ve sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. 1 belli belirsiz aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı anlatır böylece dikkat bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. Romeo y julieta petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda yer alır hem de ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Puanı yazmadan önce birkaç nefes yapmak gerekir diğer taraftan yarım notlar vermek gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası en çok kullanılan puandır, çünkü ılımlı çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki puanlar yalnızca belirgin durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın sıcaklığını hem de aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu nedenle yanış hattının düzgün ilerlemesini da izlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla yanar, bu yüzden baharatlı notalar erken öne çıkar gerçekten ince çubuklarda ısı artışı çok daha çabuktur. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz ısınma temposu ise tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha yavaş akar ama aromalar daha geç açılır hem de bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha okunur kılar ama gücünü düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Böylece güçlü aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki kanaldan algılanır: dildeki tat ile burun boşluğunun duyduğu aroma oysa ikisi birbirini tamamlar ama aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta küçük görünse de yorumları epey etkiler. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela hafif bir soluk aromayı çok geniş gösterir. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken yapılan tadımlar güvenilir olmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk de kuru tonu daha hızlı geçirir hızlı bir nefes de narin notaları siler. Güç dilde zayıf ama burunda yüksek olabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar açısından önce koku yoluyla gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı da detay vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi denemek algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca yemek aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce oda sıcaklığında su almak yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir zira yorgun bir ağız en belirgin notayı dahi soluk hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları gölgeler üstelik buzlu sıvılar dili uyuşturur ve aroma hissini düşürür. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz görünür bu yüzden hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz gerçekten yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında sade çay da düşünülebilir; önemli olan seçimin şekersiz kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında içim kısa olduğundan yoğunluk değişimi daha dar bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir notasını hızla gösterip biter zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu sebeple sakin ve dengeli nefes önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek yararlıdır. Ölçü kısaldıkça tat ayrıntısı azalır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını puro kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme aroma gücü konusunda kesin bir fikir sunmaz demek ki her deneme bir öncekinin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı notalar defalarca baştan öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Saat, çubuk adı ve not tabloya girilmelidir gerçekten ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki puandan çok sapma çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz cümleler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre güçlü ahşap kokusu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin damaktaki dokusunu anlatır; aroma gücü ise tatların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve notasını belirgin verebilir örneğin ağır bir içim sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu yüksek tutar kaldı ki dolgun bir duman notasız da kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet sunabilir tersi durum de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Aynı gövdeli iki çubuk içinde aroma ayrımı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ve düzenli kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma algısını en az tütün kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda tütün hızlı yanar böylece keskin notalar abartılır bu nedenle ortam koşullarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Çok nemli ortamda de çekiş tıkanır ve aroma bastırılır ısı de yaprağın ısınma hızını etkileyen ayrı bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu durumu hesaba katmak gerekir yoksa farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur değerlendirme anı seçerken bu etkeni unutmayın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm ise algıyı bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla ortamdaki hava ya da koku çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki çubuğun aroması yanlış algılanabilir. Kapı açıklığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar çok güçlüyse kül düzeni bozulur.